بردسکن؛ قطب مس و طلا با سهم یکدرصدی از درآمد ۱۰۰ میلیاردی معادن / مطالبهای بر پایه قانون
در حالی که شهرستان بردسکن با برخورداری از ذخایر غنی طلا، مس، آهن، سرب، روی و سنگهای تزئینی، بهعنوان یکی از قطبهای معدنی شرق کشور شناخته میشود، سهم آن از درآمدهای حاصل از استخراج معادن همچنان تنها یک درصد است؛ سهمی که با ظرفیتهای منطقهای و نقش بردسکن در زنجیره تولید مواد معدنی، هیچ تناسبی ندارد.
بر اساس اعلام رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت شهرستان، میزان حقوق دولتی وصولشده از معادن بردسکن در سال گذشته حدود ۱۰۰ میلیارد تومان بوده است. با این حال، طبق رویه فعلی، تنها بخش ناچیزی از این درآمد به شهرستان بازمیگردد.
این در حالیست که ماده ۱۴ قانون معادن (مصوب ۱۳۷۷ با اصلاحات بعدی) تصریح میکند:
حقوق دولتی دریافتی از بهرهبرداران باید به خزانه واریز شده و بخشی از آن برای توسعه زیرساختهای مناطق معدنی اختصاص یابد.
همچنین طبق ماده ۴۳ قانون برنامه ششم توسعه، دولت موظف است بخشی از درآمدهای حاصل از فعالیتهای معدنی را به توسعه مناطق محروم و کمتر برخوردار اختصاص دهد؛ مناطقی که معادن در آنها مستقر هستند و از نظر زیستمحیطی و زیرساختی تحت تأثیر مستقیم فعالیتهای معدنی قرار دارند.
با وجود این تصریحات قانونی، سهم بردسکن از این درآمدها همچنان ناچیز است. این موضوع نهتنها با اصول عدالت منطقهای در تضاد است، بلکه با روح قوانین توسعهای کشور نیز همخوانی ندارد.
سید حسین هاشمی، رئیس اداره صمت بردسکن، با اشاره به پراکندگی جغرافیایی معادن در شمال، جنوب و غرب شهرستان، تأکید کرد:
> «بردسکن بهعنوان قطب مس شرق کشور شناخته میشود و ذخایر معدنی آن تا ۵۰ سال آینده قابل بهرهبرداری است.»
وی همچنین افزود: بیش از ۹۰ درصد نیروهای شاغل در معادن بردسکن، از جوانان بومی هستند؛ موضوعی که نشاندهنده نقش مستقیم این صنعت در اشتغالزایی و توسعه اجتماعی منطقه است.
با توجه به کاهش توجیه اقتصادی خامفروشی، پیشبینی میشود بردسکن در آیندهای نزدیک به یک شهر صنعتی تبدیل شود و کارخانههای فرآوری مواد معدنی در آن مستقر شوند. اما تحقق این چشمانداز، نیازمند بازنگری در سیاستهای تخصیص درآمدهای معدنی و اجرای دقیق قوانین موجود است.
در شرایطی که شهرستان سهمی ناچیز از درآمدهای کلان معدنی دارد، مطالبهگری بر اساس قانون معادن، قانون برنامه ششم توسعه، و اصول عدالت منطقهای نهتنها مشروع، بلکه ضروری است. پایگاه خبری بردسکن، ضمن تأکید بر ظرفیتهای معدنی و انسانی شهرستان، خواستار شفافسازی در نحوه تخصیص حقوق دولتی و اجرای دقیق قوانین مرتبط با توسعه مناطق معدنی است.
پایان پیام