ثبت احوال بردسکن؛ زمین رفت، ساختمان نرسید
به گزارش انحصاری پایگاه خبری بردسکن
اداره‌ای با ۳۵ سال سابقه فعالیت همچنان در ساختمان استیجاری؛ ساخت ساختمان جدید ۱۲ میلیارد تومان اعتبار می‌خواهد
برای یک اداره، ساختمان فقط سقف و دیوار نیست؛ نشانی از ثبات، استمرار خدمت و بخشی از زیرساخت اداری یک شهرستان است. با این حال، ثبت احوال بردسکن پس از ۳۵ سال فعالیت، هنوز ساختمان ملکی ندارد و همچنان در ساختمانی استیجاری به مردم خدمات هویتی ارائه می‌کند؛ اداره‌ای که فعالیت خود را از سال ۱۳۷۰، زمانی که بردسکن تابع شهرستان کاشمر بود، در قالب نمایندگی آغاز کرد و پس از شهرستان شدن بردسکن در سال ۱۳۷۴ به اداره ارتقا یافت.
ماجرای ساختمان اما فقط به اجاره‌نشینی ختم نمی‌شود. یک‌بار مسیر ساخت ساختمان جدید تا مرحله واگذاری زمین پیش رفت؛ زمینی که با پیگیری فرماندار شهرستان برای احداث ساختمان ثبت احوال اختصاص یافت، اما شرط واگذاری، ساخت بنا در مدت سه سال بود. اعتبار عمرانی تأمین نشد، مهلت به پایان رسید و زمین نیز بازپس گرفته شد.
حالا پس از سال‌ها، مسئله دوباره به نقطه اول بازگشته است؛ با این تفاوت که برای احداث ساختمان جدید، حدود ۱۲ میلیارد تومان اعتبار نیاز است.
زمین بود، اما اعتبار نرسید
پرونده ساختمان ثبت احوال بردسکن، روایت یک فرصت از دست‌رفته است. زمین برای ساخت اداره اختصاص یافت، اما نبود اعتبار عمرانی اجازه نداد پروژه در مهلت تعیین‌شده آغاز و تکمیل شود. در نهایت، شرط سه‌ساله واگذاری محقق نشد و زمین به مالکیت قبلی بازگشت.
به این ترتیب، آنچه می‌توانست نقطه پایان سال‌ها استقرار در ساختمان استیجاری باشد، دوباره به نقطه آغاز تبدیل شد؛ زمین از دست رفت و اداره همچنان مستأجر ماند.
این تجربه یک نکته روشن دارد: واگذاری زمین، بدون پیش‌بینی اعتبار ساخت، الزاماً به ایجاد زیرساخت منجر نمی‌شود.
امروز برای بازگشت این پروژه به مسیر اجرا، علاوه بر تأمین زمین، حدود ۱۲ میلیارد تومان اعتبار برای احداث ساختمان مورد نیاز است؛ رقمی که نشان می‌دهد گره اصلی این پرونده همچنان منابع عمرانی است.
۱۲ میلیارد تومان در برابر ۳ میلیارد تومان
عددها در این پرونده خودشان بخشی از روایت‌اند.
امیرآبادی‌زاده، مدیرکل ثبت احوال خراسان رضوی، در گفت‌وگو با خبرنگار ما درباره وضعیت اعتبارات می‌گوید کل بودجه تخصیص‌یافته به ثبت احوال استان در سال گذشته ۳ میلیارد تومان بوده است.
در یک سو، ساختمان مورد نیاز ثبت احوال بردسکن قرار دارد که برآورد احداث آن حدود ۱۲ میلیارد تومان است و در سوی دیگر، کل بودجه تخصیص‌یافته به ثبت احوال استان در سال گذشته ۳ میلیارد تومان بوده؛ یعنی اعتبار مورد نیاز ساختمان بردسکن به تنهایی حدود چهار برابر کل بودجه تخصیص‌یافته سال گذشته استان است.
البته بودجه جاری دستگاه، هزینه‌هایی مانند حقوق و مزایا، بیمه، سوخت، اجاره و دیگر هزینه‌های جاری را پوشش می‌دهد و اعتبارات عمرانی از محل اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای تأمین می‌شود؛ اعتباری که میزان تخصیص آن می‌تواند در هر سال متفاوت باشد.
از همین رو، مسئله ساختمان ثبت احوال بردسکن بیش از آنکه به نقشه و زمین مربوط باشد، به تأمین منابع عمرانی بازمی‌گردد؛ همان حلقه‌ای که سال‌ها قبل نیز پروژه را متوقف کرد.
۹ اداره استیجاری در خراسان رضوی
اما بردسکن در این ماجرا تنها نیست. امیرآبادی‌زاده، مدیرکل ثبت احوال خراسان رضوی، می‌گوید در استان ۹ اداره ثبت احوال همچنان در ساختمان‌های استیجاری فعالیت می‌کنند.
به گفته وی، در سال‌های گذشته طرح‌هایی برای ایجاد مجتمع‌های اداری مطرح شده، اما این طرح‌ها نتوانسته‌اند مشکل استقرار ادارات ثبت احوال را به طور کامل برطرف کنند.
به این ترتیب، وضعیت ثبت احوال بردسکن بخشی از مسئله‌ای گسترده‌تر در سطح استان است؛ مسئله‌ای که در چند شهرستان تکرار شده و ریشه مهم آن محدودیت منابع عمرانی است.
۴۵ درصد پست‌های سازمانی خالی است
ساختمان تنها چالش ثبت احوال نیست و نیروی انسانی نیز بخش دیگری از مشکلات این مجموعه را تشکیل می‌دهد.
مدیرکل ثبت احوال خراسان رضوی درباره وضعیت نیروی انسانی می‌گوید در استان تنها حدود ۵۵ درصد پست‌های سازمانی دارای نیروی انسانی است و ۴۵ درصد پست‌ها خالی مانده است.
به گفته امیرآبادی‌زاده، در برخی شهرستان‌ها یک رئیس اداره بخش عمده امور را به تنهایی دنبال می‌کند و در برخی دیگر نیز رئیس اداره به همراه معاون یا یک کارمند، بار اصلی خدمت‌رسانی را بر دوش دارد.
وی درباره بردسکن نیز می‌گوید این شهرستان از نظر نیروی انسانی شرایط مناسب‌تری نسبت به برخی شهرستان‌ها دارد، اما این وضعیت به معنای نبود فشار کاری نیست و کارکنان موجود بخشی از کمبود نیرو را با پذیرش مسئولیت‌های بیشتر جبران می‌کنند.
خودرویی که رفت و جایگزین نشد
در کنار ساختمان و نیروی انسانی، خودرو نیز یکی دیگر از نیازهای ثبت احوال بردسکن است.
امیرآبادی‌زاده درباره وضعیت خودروی این اداره می‌گوید ثبت احوال بردسکن پیش‌تر یک دستگاه پژو آردی در اختیار داشت که به دلیل فرسودگی، همراه خودروهای سه شهرستان دیگر به مزایده گذاشته شد.
به گفته وی، درآمد حاصل از فروش چهار خودرو به حساب اداره کل واریز شد، اما افزایش قیمت خودرو باعث شد مجموع درآمد حاصل از فروش آنها حدود یک‌سوم قیمت یک خودروی جدید باشد.
مدیرکل ثبت احوال خراسان رضوی ادامه می‌دهد که سال گذشته محدودیت اعتبارات مانع تأمین خودروی جایگزین برای بردسکن و سه شهرستان دیگر شد.
وی می‌افزاید: امسال نیز ۲۱ دستگاه خودروی سواری و وانت فرسوده در فرایند کمیسیون ماده ۲ برای مزایده قرار گرفته‌اند و پس از تعیین تکلیف آنها، امکان تأمین خودرو برای شهرستان‌های نیازمند، متناسب با اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای سال جاری، بررسی خواهد شد.
۳۵ سال خدمت؛ اما هنوز یک ساختمان در انتظار
ثبت احوال بردسکن از سال ۱۳۷۰ تاکنون مسیر طولانی‌ای را پشت سر گذاشته است؛ از نمایندگی وابسته به کاشمر تا اداره‌ای که پس از شهرستان شدن بردسکن، مسئول ارائه خدمات هویتی به مردم این منطقه شد.
در این سال‌ها، شیوه ارائه خدمات تغییر کرده، بخشی از فرایندها الکترونیکی شده و نیازهای مردم نیز گسترده‌تر شده است؛ اما یک مسئله قدیمی همچنان پابرجاست: ساختمان.
یک‌بار زمین واگذار شد، اما اعتبار نرسید؛ شرط ساخت در سه سال محقق نشد و زمین بازپس گرفته شد. امروز برای احداث ساختمان جدید، حدود ۱۲ میلیارد تومان اعتبار نیاز است؛ آن هم در شرایطی که کل بودجه تخصیص‌یافته به ثبت احوال استان در سال گذشته ۳ میلیارد تومان بوده است.
«سهیم»؛ خدماتی که از پشت صفحه ارائه می‌شود
در کنار مشکلات زیرساختی، بخشی از خدمات ثبت احوال در سال‌های اخیر به شکل غیرحضوری ارائه می‌شود؛ ظرفیتی که می‌تواند از حجم مراجعات مردم به اداره بکاهد.
امینی، رئیس اداره ثبت احوال بردسکن، در گفت‌وگو با خبرنگار ما با اشاره به خدمات سامانه «سهیم» می‌گوید بخشی از خدمات ثبت احوال از طریق این سامانه به صورت غیرحضوری قابل پیگیری است.
به گفته وی، تغییر نام و نام خانوادگی، رسیدگی به پرونده‌های هیئت‌های حل اختلاف، صدور برخی گواهی‌ها، گواهی انحصار وراثت و گواهی اصلاح ساختار خانواده از جمله خدماتی است که امکان پیگیری آنها به صورت غیرحضوری فراهم شده است.
امینی همچنین با اشاره به وضعیت ارائه خدمات در شهرستان می‌گوید در بردسکن یک دفتر پیشخوان فعال ثبت احوال وجود دارد و برای تسریع در ارائه خدمات، راه‌اندازی دفتر پیشخوان دیگری نیز مورد نیاز است.
با این حال، الکترونیکی شدن خدمات به معنای حذف کامل نیاز به فضای فیزیکی نیست و بخشی از خدمات همچنان نیازمند مراجعه حضوری شهروندان است.
در نهایت، ماجرای ثبت احوال بردسکن فقط روایت یک ساختمان نیست؛ روایت فاصله میان نیاز اداری و امکان تأمین زیرساخت است. اداره‌ای که ۳۵ سال به مردم خدمات هویتی ارائه کرده و هنوز در ساختمان استیجاری فعالیت می‌کند، برای عبور از این وضعیت به تصمیم عملی و اعتباری متناسب نیاز دارد.
زمین یک‌بار از دست رفت؛ آنچه نباید بار دیگر از دست برود، فرصت ساختن زیرساختی پایدار برای خدمتی است که هر شهروند، از نخستین روز تولد تا پایان زندگی، به آن نیاز دارد.
انتهای پیام