ال‌نینو در مسیر تقویت؛ زمستان ۲۰۲۶ زیر ذره‌بین هواشناسان
به گزارش انحصاری خبرنگار پایگاه خبری بردسکن
ال‌نینو چیست و چرا زمستان ۲۰۲۶ زیر ذره‌بین هواشناسان قرار گرفته است
با نزدیک شدن به ماه‌های پایانی سال ۲۰۲۶، پدیده «ال‌نینو» بار دیگر مورد توجه مراکز هواشناسی و اقلیم‌شناسی جهان قرار گرفته است؛ پدیده‌ای اقیانوسی ـ جوی که در اقیانوس آرام استوایی شکل می‌گیرد، اما می‌تواند با اثرگذاری بر گردش عمومی جو، احتمال تغییر در الگوهای دما و بارش را در نقاط مختلف جهان افزایش دهد. در همین زمینه، «جواد مصطفوی» رئیس اداره هواشناسی شهرستان بردسکن، در گفت‌وگو با خبرنگار «پایگاه خبری بردسکن» درباره ماهیت ال‌نینو، چرایی اهمیت آن در سال ۲۰۲۶ و حدود تأثیرگذاری این پدیده بر شرایط جوی توضیح داد.
سؤال: آقای مصطفوی، ال‌نینو دقیقاً چیست و چگونه شکل می‌گیرد؟
مصطفوی: ال‌نینو یک طوفان یا سامانه بارشی نیست و نباید آن را با یک پیش‌بینی فصلی اشتباه گرفت. ال‌نینو در واقع یکی از فازهای «نوسان جنوبی ال‌نینو» یا ENSO است که در ارتباط با تغییرات دمای سطح آب اقیانوس آرام استوایی و تغییرات جوی همراه آن شکل می‌گیرد.
در شرایط عادی، بادهای تجارتی شرقی آب‌های گرم سطح اقیانوس آرام استوایی را به سمت غرب منتقل می‌کنند. در زمان ال‌نینو، این بادها معمولاً ضعیف‌تر می‌شوند و در نتیجه آب‌های گرم‌تر از میانگین در بخش‌های مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی گسترش پیدا می‌کنند.
سؤال: این تغییرات در اقیانوس چگونه می‌تواند بر آب‌وهوای مناطق دوردست اثر بگذارد؟
مصطفوی: تغییرات دمای سطح اقیانوس می‌تواند بر تعامل اقیانوس و جو و در نتیجه بر الگوهای گردش عمومی جو اثر بگذارد. این تغییرات ممکن است مسیر و شدت برخی جریان‌های جوی، از جمله جریان جت، و همچنین الگوهای دما و بارش را در مناطق مختلف تغییر دهد.
البته باید تأکید کرد که این تأثیرات قطعی و یکسان نیستند و شدت و نوع اثر ال‌نینو در مناطق مختلف جهان متفاوت است.
سؤال: چرا ال‌نینو در سال ۲۰۲۶ اهمیت بیشتری پیدا کرده است؟
مصطفوی: دلیل اصلی، چشم‌اندازهای مربوط به ادامه و تقویت این پدیده در ماه‌های پایانی سال است. بر اساس اطلاعات و پیش‌بینی‌های منتشرشده از سوی مراکز معتبر هواشناسی، روند تکامل ENSO در ماه‌های آینده با دقت بیشتری دنبال می‌شود. اهمیت این موضوع نیز به این دلیل است که الگوهای ENSO در برخی فصل‌ها می‌توانند اثر قابل توجهی بر الگوهای اقلیمی مناطق مختلف جهان داشته باشند.
سؤال: آیا ال‌نینوی قوی به معنای وقوع حتمی بارش‌های شدید یا دمای غیرعادی است؟
مصطفوی: خیر. این یکی از مهم‌ترین نکاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد. حتی اگر یک رویداد ال‌نینویی از نظر شدت قوی باشد، نمی‌توان گفت تمام پیامدهای شناخته‌شده آن در همه مناطق به صورت قطعی رخ خواهد داد.
ال‌نینو بیشتر از آنکه یک «پیش‌بینی قطعی» برای آب‌وهوا باشد، احتمال وقوع برخی الگوهای جوی را تغییر می‌دهد. در کنار ENSO، عوامل متعدد اقیانوسی و جوی دیگری نیز بر شرایط آب‌وهوایی اثرگذار هستند.
سؤال: ال‌نینو چه ارتباطی با فعالیت سامانه‌های حاره‌ای دارد؟
مصطفوی: ال‌نینو می‌تواند بر شرایط جوی مناطق گرمسیری نیز اثر بگذارد. برای مثال، افزایش برش عمودی باد در اقیانوس اطلس می‌تواند شرایط را برای شکل‌گیری یا تقویت برخی چرخندهای حاره‌ای نامساعدتر کند. در مقابل، شرایط در بخش‌هایی از اقیانوس آرام می‌تواند متفاوت باشد. بنابراین اثر ال‌نینو بر فعالیت سامانه‌های حاره‌ای نیز به منطقه و سایر شرایط جوی وابسته است.
سؤال: با توجه به مطرح شدن احتمال یک ال‌نینوی بسیار قوی، آیا می‌توان از هم‌اکنون وضعیت زمستان را پیش‌بینی کرد؟
مصطفوی: نمی‌توان با چنین رویکردی یک پیش‌بینی قطعی ارائه کرد. پیش‌بینی‌های فصلی بر پایه احتمالات انجام می‌شوند و ال‌نینو تنها یکی از عوامل مؤثر بر شرایط جوی است.
بهتر است به جای اینکه بگوییم «زمستان دقیقاً چگونه خواهد بود»، بررسی کنیم که وجود ال‌نینو چگونه احتمال وقوع برخی الگوهای دما و بارش را افزایش یا کاهش می‌دهد.
سؤال: این موضوع برای ایران و به‌ویژه خراسان رضوی چه معنایی دارد؟
مصطفوی: نمی‌توان صرفاً بر اساس وقوع ال‌نینو درباره وضعیت بارش یا دمای ایران، خراسان رضوی یا شهرستان بردسکن اظهار نظر قطعی کرد. ارتباط ENSO با شرایط جوی ایران پیچیده و غیرمستقیم است و باید در کنار آن، سایر الگوهای بزرگ‌مقیاس اقیانوسی و جوی و همچنین خروجی مدل‌های پیش‌بینی فصلی مورد بررسی قرار گیرد.
بنابراین برای اظهارنظر دقیق درباره شرایط زمستان در بردسکن، باید به پیش‌بینی‌های به‌روز و داده‌های نزدیک‌تر به زمان مورد نظر توجه کرد.
سؤال: در نهایت، مهم‌ترین نکته‌ای که مردم باید درباره ال‌نینو بدانند چیست؟
مصطفوی: مهم‌ترین نکته این است که ال‌نینو را نباید به عنوان یک پیش‌بینی قطعی برای آب‌وهوای یک منطقه در نظر گرفت. این پدیده یک الگوی بزرگ‌مقیاس اقیانوسی ـ جوی است که می‌تواند احتمال وقوع برخی شرایط آب‌وهوایی را تغییر دهد.
با توجه به اهمیت ال‌نینو در مقیاس جهانی، پایش مستمر شرایط اقیانوس و جو و به‌روزرسانی پیش‌بینی‌ها اهمیت زیادی دارد. برای مردم نیز بهتر است به جای توجه به برداشت‌های قطعی و گاه اغراق‌آمیز از ال‌نینو، اطلاعات هواشناسی را از مراجع رسمی و پیش‌بینی‌های به‌روز دنبال کنند.
انتهای پیام