یاداشت روز

نان؛ قوت سفره مردم، قربانی صف‌های طولانی

به گزارش اختصاصی پایگاه خبری بردسکن 

وقتی مردم و کاسبان هر دو محق‌اند، اما نبودِ تدبیر آنها را روبه‌روی هم قرار می‌دهد

نان، قوت اصلی سفره بسیاری از خانواده‌هاست؛ کالایی که برخلاف بسیاری از اقلام مصرفی، نمی‌توان خرید آن را به روزها و ساعت‌های دیگری موکول کرد. مردم نان تازه می‌خواهند و طبیعی است که انتظار داشته باشند برای تهیه چند قرص نان، زمان معقولی را در صف سپری کنند، نه اینکه گاهی یک تا دو ساعت از وقت خود را برای خرید یک یا دو نان از دست بدهند.

اما آنچه امروز در برخی نانوایی‌های بردسکن شاهد آن هستیم، دیگر صرفاً یک صف معمولی نیست؛ صف‌های طولانی، گلایه از کیفیت نان، خرید تعداد قابل توجه نان برای واحدهای صنفی و تداخل نیاز خانوارها با نیاز کسب‌وکارهایی مانند کبابی‌ها، ساندویچی‌ها، رستوران‌ها و دیگر مراکز مصرف‌کننده نان، به مسئله‌ای تبدیل شده که نیازمند تصمیم جدی و کارشناسی مسئولان شهرستان است.

پایگاه خبری بردسکن پیش از این نیز بارها این موضوع را به عنوان یک مطالبه عمومی مطرح کرده است؛ اما تکرار دوباره این صحنه‌ها نشان می‌دهد که هنوز برای حل ریشه‌ای آن، راهکار مشخص و مؤثری اجرایی نشده است.

مردم مقصر نیستند، کاسب هم مقصر نیست

در چنین شرایطی شاید ساده‌ترین راه، مقصر معرفی کردن یکی از دو طرف باشد؛ اما واقعیت این است که هم مردم حق دارند و هم کاسبان.

شهروندی که برای تهیه دو یا سه قرص نان برای خانواده خود به نانوایی مراجعه می‌کند، حق دارد در کوتاه‌ترین زمان ممکن نان مورد نیازش را تهیه کند.

از سوی دیگر، صاحب یک کبابی، ساندویچی یا رستوران نیز برای ادامه فعالیت اقتصادی خود به نان نیاز دارد. نان برای این افراد تنها یک کالای مصرفی نیست؛ بخشی از چرخه تولید و درآمد آنهاست. او نیز حق دارد نیاز واحد صنفی خود را از مسیر قانونی و مشخص تأمین کند.

مشکل زمانی ایجاد می‌شود که این دو نیاز متفاوت، بدون تفکیک و برنامه‌ریزی، در یک صف قرار می‌گیرند.

در این شرایط، شهروندی که برای چند قرص نان ایستاده است، احساس می‌کند زمان او نادیده گرفته شده و کاسبی که برای تأمین نان واحد صنفی خود مجبور به ایستادن در همان صف است نیز ناچار می‌شود گلایه و حتی گاهی توهین برخی مشتریان را تحمل کند.

در حالی که واقعیت این است: نه مردم مقصرند و نه کاسب؛ مشکل اصلی، نبود یک سازوکار مناسب برای مدیریت این وضعیت است.

چرا باید یک صف، پاسخگوی دو نیاز متفاوت باشد؟

پرسش اساسی اینجاست که چرا برای واحدهای صنفی پرمصرف، مسیر مشخص و جداگانه‌ای برای تأمین نان پیش‌بینی نمی‌شود؟

آیا نمی‌توان با بررسی ظرفیت نانوایی‌های شهرستان و تصمیم‌گیری در کارگروه آرد و نان، سازوکاری ایجاد کرد که بخشی از ظرفیت تولید، در چارچوب مقررات و سهمیه‌های تعیین‌شده، به تأمین نان واحدهای صنفی اختصاص یابد؟

آیا نمی‌توان ساعات مشخصی برای تحویل نان به این واحدها تعیین کرد تا خریدهای عمده در ساعات اوج مراجعه مردم انجام نشود؟

آیا نمی‌توان از ظرفیت سامانه‌های هوشمند توزیع و نظارت بر نان برای شناسایی نیاز واقعی واحدهای صنفی و جلوگیری از تداخل آن با مصرف خانوارها استفاده کرد؟

اینها پرسش‌هایی است که پاسخ آنها را باید مسئولان متولی آرد و نان شهرستان بدهند.

قرار نیست برای حل این مشکل، حق یک گروه را از گروه دیگر بگیریم؛ قرار است با مدیریت صحیح، حق هر دو گروه حفظ شود.

نان دولتی؛ یارانه‌ای که باید به سفره مردم برسد

موضوع دیگری که در این میان نباید نادیده گرفته شود، نان یارانه‌ای است.

نان دولتی با هدف حمایت از معیشت مردم و تأمین یکی از نیازهای اساسی جامعه عرضه می‌شود. بنابراین طبیعی است که نحوه توزیع آن باید به گونه‌ای باشد که مصرف‌کننده واقعی بتواند با قیمت و شرایط مصوب، به نان دسترسی مناسب داشته باشد.

وجود سامانه‌های هوشمند در حوزه آرد و نان نیز با هدف افزایش شفافیت، کنترل توزیع، مدیریت سهمیه و نظارت بر عملکرد نانوایی‌ها شکل گرفته است.

بنابراین اگر در عمل، شهروندی برای خرید چند قرص نان مجبور است یک یا دو ساعت در صف بماند، این پرسش باید جدی گرفته شود که آیا ظرفیت موجود به شکل مطلوب مدیریت می‌شود یا خیر؟

البته این موضوع به معنای متهم کردن نانوایان نیست. نانوایی نیز با مشکلات مختلفی از جمله هزینه‌های تولید، نیروی انسانی، ساعات طولانی کار، تأمین مواد اولیه و مسائل اقتصادی مواجه است و نمی‌توان تمام مشکلات موجود را متوجه این صنف دانست.

اما درست به همین دلیل است که نظارت و مدیریت شهرستان باید نقش پررنگ‌تری داشته باشد.

کیفیت نان؛ مطالبه‌ای جدا از صف‌های طولانی

در کنار مسئله صف، کیفیت نان نیز مطالبه‌ای جدی است.

مردم انتظار دارند نانی که با یارانه عمومی تولید و عرضه می‌شود، از کیفیت قابل قبول برخوردار باشد؛ نانی که وزن و قیمت آجن مطابق ضوابط باشد و از نظر پخت، ماندگاری و کیفیت، رضایت مصرف‌کننده را تأمین کند.

اگر قرار است مردم زمان زیادی برای تهیه نان صرف کنند، حداقل انتظار آنها این است که محصولی باکیفیت و متناسب با قیمت مصوب دریافت کنند.

بنابراین موضوع نان در بردسکن تنها به «صف» محدود نمی‌شود؛ کیفیت، نحوه توزیع، نظارت، تأمین نیاز واحدهای صنفی و مدیریت ظرفیت نانوایی‌ها، مجموعه‌ای از مسائل به‌هم‌پیوسته است که باید در کنار یکدیگر دیده شوند.

صحنه‌ای که نباید دوباره تکرار شود

امروز بار دیگر شاهد صحنه‌ای بودیم که شاید در نگاه اول یک اختلاف ساده میان دو شهروند به نظر برسد؛ یک همشهری برای تهیه دو قرص نان در صف ایستاده بود و همشهری دیگری برای تأمین نان مورد نیاز خود، تعداد بیشتری نان می‌خواست.

بحث شکل گرفت و هر دو طرف خود را محق می‌دانستند.

واقعیت نیز همین بود؛ هر دو حق داشتند.

اما وقتی سازوکار مناسبی برای مدیریت صف و تفکیک نیاز خانوار و واحد صنفی وجود نداشته باشد، طبیعی است که یک مشکل مدیریتی به اختلاف میان مردم تبدیل شود.

نباید اجازه داد مردم برای گرفتن نان مقابل یکدیگر قرار بگیرند.

نباید کاسب را در شرایطی قرار داد که برای تأمین نیاز کسب‌وکارش مجبور باشد در صف عمومی بایستد و در نهایت پاسخگوی اعتراض مشتریانی باشد که خودشان از وضعیت موجود ناراضی‌اند.

و از همه مهم‌تر، نباید شرایطی ایجاد شود که مردم تصور کنند برای خرید دو قرص نان، چاره‌ای جز صرف یک یا دو ساعت از وقت خود ندارند.

مطالبه‌ای قدیمی که هنوز پاسخ نگرفته است

این موضوع پیش از این نیز از سوی پایگاه خبری بردسکن به عنوان یک مطالبه عمومی مطرح شده است. طرح دوباره آن به معنای نادیده گرفتن اقدامات مسئولان یا زحمات نانوایان نیست؛ بلکه نشان‌دهنده آن است که مشکل همچنان در کف جامعه دیده می‌شود و نیازمند راه‌حل عملی است.

انتظار مردم از مسئولان شهرستان، برخورد مقطعی یا تشکیل جلسه‌ای دیگر نیست؛ انتظار این است که یک تصمیم مشخص، قانونی، قابل اجرا و قابل نظارت اتخاذ شود.

کارگروه آرد و نان شهرستان می‌تواند با بررسی تعداد نانوایی‌ها، میزان پخت، ساعات اوج مصرف، میزان نیاز خانوارها و نیاز واحدهای صنفی، برای این مسئله راهکاری متناسب با شرایط بردسکن ارائه کند.

راهکار می‌تواند اختصاص ظرفیت یا ساعات مشخص برای تأمین نیاز واحدهای صنفی پرمصرف، ساماندهی خریدهای عمده، استفاده دقیق‌تر از ظرفیت سامانه‌های هوشمند و تشدید نظارت بر کیفیت و نحوه عرضه باشد؛ البته همه این موارد باید در چارچوب مقررات و تصمیم مراجع مسئول انجام شود.

مردم یک پاسخ روشن می‌خواهند

اکنون پرسش ساده‌ای پیش روی مسئولان متولی آرد و نان شهرستان قرار دارد:

چرا شهروند بردسکنی باید برای خرید یک یا دو قرص نان، گاهی یک تا دو ساعت در صف بماند؟

اگر مشکل کمبود ظرفیت است، چرا برای افزایش یا مدیریت ظرفیت تصمیم گرفته نمی‌شود؟

اگر مشکل خریدهای عمده است، چرا برای واحدهای صنفی پرمصرف سازوکار مشخصی تعریف نمی‌شود؟

اگر مشکل ساعات پخت است، چرا برنامه‌ای برای مدیریت ساعات اوج مصرف وجود ندارد؟

و اگر بخشی از مشکل به نحوه نظارت بازمی‌گردد، چرا نظارت مؤثرتر و مستمرتری اعمال نمی‌شود؟

پاسخ به این پرسش‌ها نباید به آینده موکول شود.

نان، کالایی نیست که بتوان مسئله آن را به تعویق انداخت.

مردم حق دارند نان باکیفیت و با قیمت مصوب دریافت کنند؛ کاسب نیز حق دارد نان مورد نیاز کسب‌وکارش را از مسیر قانونی و بدون قرار گرفتن در صف عمومی مردم تأمین کند.

راه‌حل، قرار دادن این دو در مقابل یکدیگر نیست.

راه‌حل، مدیریت صحیح، تصمیم شفاف و اجرای قانون است.

امروز شاید یک صف نانوایی، تنها چند متر طول داشته باشد؛ اما اگر برای حل آن تصمیمی گرفته نشود، فاصله میان مردم و مسئولانی که باید پاسخگوی این مطالبه باشند، هر روز بیشتر خواهد شد.

نان نباید به محل اختلاف مردم و کاسب تبدیل شود؛ نان، حق هر دو است و مدیریت آن، مسئولیت متولیان امر.

انتهای پیام

عادله رحمانی

درباره عادله رحمانی

سردبیر پایگاه خبری بردسکن ، خبرنگار روزنامه های خراسان، هدف اقتصاد، اقتصاد سازندگی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *